TİCARET ODAMIZA KAYIT MECBURİYETİNDE OLANLAR
5174 Sayılı Kanunun 9. maddesine göre Ticaret
Siciline kayıtlı tacir ve bu Kanuna göre
sanayici sıfatını haiz tüm
gerçek ve tüzel kişilerle şubeler
ve fabrikaları, bulundukları yerin
bu Kanun
gereğince mensup olacakları odalarına
veya ajanlıklarına kaydolunmaya
Sermayesinin tamamı Devlete ve Özel İdarelere
veya belediyelere veya bunların ortaklığına
ait olan İktisadi Müesseselerle
bunların şubeleri, özel kanun veya
sözleşme ile kurulmuş olup,
Devletin ve Özel İdarelerin
veya Belediyenin iştiraki bulunan tüzel
kişiliğe haiz müesseseler
veya bunların şubeleri
ve fabrikaları bulundukları yerin Odalarına
kaydolunmaya mecburdurlar.
Bir merkeze bağlı olduğu halde müstakil sermayesi
ve müstakil muhasebesi bulunan veya
muhasebesi merkezde tutulduğu
ve müstakil sermayesi olmadığı halde
kendi başına ticari
muamele yapan yerler şube
addolunur. Sanayi Odaları kurulan yerlerde,
bu Kanunun tarifine
uyan sanayiciler, Sanayi
Odalarına kaydolunduğunda Ticaret Odalarına
kaydolunma
mükellefiyetini
yerine getirmiş olarlar. Ancak sanayiciler kendi Sanayi
mamüllerini satmak
üzere birden
fazla satış yeri açtıkları takdirde
fazlası için satış yerlerinin
bulunduğu Ticaret
Odaları veya Ticaret
ve Sanayi Odalarına da kaydolunmaya mecburdurlar.
Sanayici, kendi Sanayi mamüllerinin satışı dışında
başka ticarei işlerle uğraştığı takdirde
Ticaret Odasına da kaydolunmaya mecburdur. Sanayi işletmesi
sahiplerinin, işlerinin icabı
olarak meşgul oldukları Ticaret işleri bunların
sanayici sıfatını kaldırmaz.
Bu gibiler arzu
ettikleri takdirde Ticaret Odalarına da girmekte muhtardırlar.
Deniz ticareti ile uğraşan aşağıda yazılı Ticaret
Siciline kayıtlı gerçek
ve tüzel kişiler, Deniz
Ticaret Odasına kaydolma zorunluluğundadırlar.
Gemi sahipleri, donatanlar ve donatma iştirakleri,
gemi işletenler,
a. Gemi acenteleri
b. Gemi alım satım
navlun komisyoncuları, forvarderler
c.
Stivedor ve puantaj firmaları
d. Gemi klas
müesseseleri, deniz sigorta müesseseleri
ve acenteleri ile deniz ekspertiz
e. Deniz malzemesi, kumanyacılar
ve Sanayi malzemesi alım satımı yapan
firmalar, bunker
f. Marina ve liman işletme firmaları, (***)
g. Balıkçılıkla
ilgili gemi işleten firmalar, (***)
h. İPTAL (*****)
(**) Deniz ticareti ile uğraşan, sermayesinin tamamı Devlete,
Belediyelere veya Özel İdare
yahut bunların ortaklığına
ait olan İktisadi Müesseselerle, özel
kanun veya sözleşme ile
kurulmuş olupDevletin, İktisadi Devlet Teşekküllerinin, Özel İdare
veya Belediyelerin iştiraki
bulunan tüzel kişiliğe haiz müesseseler, bulundukları İlin
Deniz Ticaret Odasına
kaydolmakla mükelleftirler.
NOT
:
1.
6233 sayılı Kanunla değitirilen madde veya fıkraların
yanına (*)
2. 2567 sayılı Kanunla değiştirilen madde veya
fıkraların yanına (**)
4. 3452 sayılı Kanunla değiştirilen
madde veya fıklaların yanına (****)
İPTAL :
Bu madde 27/06/1995 Resmi Gazete tarihli 557 Sayılı KHK
ile değiştirilmiş, ancak 557
sayılı KHK'nin
Anayasa Mahkemesi'nin 20/09/1995 tarih ve 1995/43 E, 1995/46
K sayılı
kararı ile iptal
edilmesiyle yürürlükten kalkmıştır.
Ticaret Sicili'ne tesçil ve ilanını yapıldıktan
sonra, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu,
5174
Sayılı Türkiye
Odalar ve Borsalar Birliği Kanunuyla
ilgili tüzük ve yönetmelikler hükümleri
gereğince gerçek
ve tüzel kişilerin Oda'ya da kayıt yaptırmaları gerekmektedir.
NOT :
Eczaneler ve Mali
Müşavirlik Şirketlerinin Odaya kayıt
olma zorunluluğu olmaması
nedeniyle talep
edildiği takdirde
kayıt yapılmaktadır.
TACİR, GERÇEK KİŞİ TACİR,
TACİR - ESNAF AYRIMI, TÜZEL KİŞİ TACİR
GERÇEK KİŞİ TACİR :
Türk Ticaret Kanunu'nun
14.maddesine göre bir ticari işletmeyi kısmen bile
olsa kendi
adına işleten kimse tacir sayılmaktadır.
Bu tanım gereğince gerçek kişilerin
tacir niteliğini kazanabilmesi için bir ticari
işletmenin
var olması bu ticari işletmenin işletilmesi,
ticari işletmenin kısmende olsa kendisi adına
TACİR - ESNAF AYRIMI :
507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar
Kanunu'nun 2. ve Değişik 6. Maddeleriyle 6762
sayılı
Türk Ticaret Kanunu'nun 12 ve 17. maddelerinin uygulanması bakımından,
Esnaf ve Küçük
Sanatkarlar ile
Tacir ve Sanayicinin ayrımına ilişkin
esaslar, Esnaf veKüçük Sanatkar
ile
Tacir ve
Sanayiciyi belirleme Koordinasyon Kurulu'nun 14/01/1985
tarihli ve 5 sayılı
kararına istinaden
Bakanlar kurulunca Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
Bu karara
göre Koordinasyon Kurulunca tespit ve yayımlanacak
esnaf ve küçük sanatkar
kollarına
dahil olan ve gelir vergisinden muaf olanlarla, kazançları götürü usulde
vergilendirilenler,
işletme hesabına göre defter tutanlardan iktisadi
faaliyetleri nakdi
sermayelerinden
ziyade bedeni çalışmalarına dayanan ve
kazançları ancak geçimlerini
sağlamaya
yetecek derecede az olan ve Vergi Usul Kanunu'nun 177. maddesinin
1.Fıkrasının
nakdi limitin tamamını aşmayanlar
Esnaf ve Küçük Sanatkar.
Vergi Usul Kanunu'na istinaden 1. sınıf tacir sayılan
ve bilanço esasına göre defter tutanlar
ile işletme hesabına göre
defter tutan ve 1. maddede belirtilenlerin dışında
kalanlar Tacir ve
Sanayici
sayılmaktadır. Diğer bir anlatımla, gerçek
usulde vergilendirilenlerden Vergi Usul
Kanunu gereğince 1. sınıf tacir sayılan, bilanço
esasına göre defter tutanlarla işletme esasına
numaralı bendlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını,
2 numaralı bendindeki yazılı limitin
tamamını aşanlar TACİR
sayılmaktadır.