KOBİ Nedir?

    KOBİ (Küçük ve Orta boy İşletmeler) nedir denildiğinde ortak bir tanım belirlenmemiştir. Genel olarak en fazla 250 çalışanı olan veya cirosu 25 milyon Yeni Türk Lirasını aşmayan ve bağımsız işletmeler KOBİ kabul edilmektedirler.

  KOBİ’LERE SAĞLANAN DESTEKLER

    “KOSGEB İşletme Geliştirme”;  Makine ve Teçhizat Alımlarına Faizsiz  Kredi vermektedir. Ayrıntı için aşağıdaki linki tıklayabilirsiniz
  
   “ Kredi Garanti Fonu” (TOBB ve KOSGEB’in ağırlıklı ortak olduğu A.Ş.)  Yeterli teminatı olmayan  KOBİ’lerin, Yatırım ve işletme ihtiyaçlarına yönelik nakdi ve gayri nakdi her türlü kredi talebinde  teminat, kefalet  verir. Ayrıntı için aşağıdaki linki tıklayabilirsiniz
    Devlet, yatırımları teşvik amacıyla bir takım destekler ve kolaylıklar tanırken, teşvik edilecek yatırımın türü, sektörü ve yapılacak yöreler konusunda ise belirleyici olmaktadır.  Destek için “KOSGEB”e başvurulacaktır.Teşvik Belgeli Yatırımlara Sağlanacak Destek Unsurları: Ayrıntı için aşağıdaki linki tıklayabilirsiniz.

1. Gümrük vergisi
2. Yatırım İndirimi,
3. Katma değer vergisi istisnası
4. Vergi, resim ve harç istisnası,
5. Kredi tahsisi

     Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelere (KOBİ) yönelik strateji ve eylem planlarında geliştirilen temel strateji; KOBİ’lerin verimliliklerini, katma değer içindeki paylarının ve uluslar arası rekabet güçlerinin artırılması esasına dayanmaktadır.

KOBİ’LERE SAĞLANAN DESTEKLER

2 Haziran “KOBİ’LERE SAĞLANAN DESTEKLER” Konulu Toplantıda  Faaliyet gösterdiği alanlar Yeni endüstriyel ürün ve yeni teknoloji üretimi ve Proje bazında AR-GE ve yazılım geliştirme çalışmaları olan Hacettepe Teknokent A.Ş Genel Müdürü İlyas Yılmazyıldız,  Kredi Garanti Fonu Genel müdürü Hikmet Kurnaz,  KOSGEB İşletme Geliştirme Merkez Müdürü Ahmet Akdağ, Türkiye Kalkınma Bankası Kredi Pazarlama Müdürü Ali Cemal Ünen ve Hazine Müs. Teşviğk Ve Uygulama Genel Müd. Daire Başkanı M. Yurdal Şahin katılımda bulunmuşlardır.

Kredi Garanti Fonu

Yeterli teminatı olmayan KOBİ’lerin, yatırım ve işletme ihtiyaçlarına yönelik nakdi ve gayri nakdi her türlü kredi talebinde teminat eksikliklerini verdiği kefalet ile gideren Kredi Garanti Fonu ile Finans Finansal Kiralama A.Ş, 15 Şubat 2007 tarihinde KOBİ’lerin Finans Lesing’den kullanacakları kredilerde KGF kefaletinin kullanılabilmesi yönünde işbirliği kararı alarak protokol imzaladılar. Bu işbirliği ile Kredi Garanti Fonu’nun çalıştığı leasing şirketlerinin sayısı 4’e, toplam banka ve finans kuruluşu sayısı 17’ye yükselmiş oldu.

Risk paylaşımı ilkesine göre çalışan ve TOBB ve KOSGEB’in ağırlıklı ortak olduğu bir anonim şirket olan Kredi Garanti Fonu, kredinin en çok yüzde 80’ine kefalet vermekte ve kefalet tutarı 400 bin Euro’yu geçmemektedir. Bu yolla kurulduğu tarihten 2006 yılı sonuna kadar 1.123 adet firmaya 1.997 kefalet vererek 141,4 milyon Euro’luk bir kredi hacmi yaratmıştır. 1994’den beri faaliyette bulunan Kredi Garanti Fonu, KOBİ’lerin kredi kullanımında karşılaştığı teminat yetersizliği sorununu gidererek bu işletmelere destek amacıyla kurulmuş olup, TOBB, KOSGEB, TESK ile MEKSA, TOSYÖV ve HALKBANK ortaklığında bir anonim şirket olarak faaliyet göstermektedir.

KOSGEB İşletme Geliştirme

Ahmet AKDAĞ, 2007 yılında KOBİ'lerin sadece makine ve techizat alımlarına 100 milyon YTL kaynak ayrıldığını, pilot uygulamanın ise gıda sektöründen başladığını söyledi. KOSGEB'in hedef kitlesinin, 250'e en az çalışanı olan, cirosu 25 milyon liradan az küçük orta boy imalat yapan işletmeler olduğunu anlatan Akdağ, "Türkiye'de işletmelerin yüzde 99'u KOBİ tanımına giriyor. KOBİ işletmelerinde çalışan sayısı tüm çalışanların yüzde 76'sını oluşturuyor ve yatırımların yüzde 56'sını KOBİ'ler yapıyor. İhracatın da yüzde 10'unu gerçekleştiriyorlar. Bu tablodan ortaya çıkan net sonuç, KOBİ'ler ülke için çok önemli'' dedi.
KOSGEB'in daha önce bilişim alt yapısı için verdiği kredileri bu yıl 25 milyon seviyesine çıkartacağını, istihdam kredisi plasmanın da 200 milyon liraya yükseltildiğini anlatan Ahmet Akdağ, "Bu yıl yeni uygulamaya giren makina ve techizat alımı ile alakalı krediyi de pilot sektör olarak gıda sektöründe uygulamaya başladık. Diğer sektörlere de açılacak. 100 milyon liralık bir kaynak burası için ayrıldı. Yeni makina ve cihaz alanlara kullandırılacak kredi 6 ayı ödemesiz 24 ay vadeli ve faizsiz olarak 3 taksit halinde bankalara geri ödenecek. Ziraat, Halk ve Vakıfbank'tan alınacak kredilerin faizleri KOSGEB tarafından karşılanacak. Bize müracat eden KOBİ'ler gerekli evrakları tamamlayıp onaylarını KOSGEB'den aldıktan sonra paralarını 3 bankadan alabilecekler. Bu imkanı kullanmaya bütün orta ve küçük ölçekli işletmelerimizi bekliyoruz" dedi.
İhracatçı KOBİ'lere de bu yıl 260 milyon dolarlık bir kaynak ayrıldığına işaret eden Akdağ, KOBİ'lerin Beşevler Küçük Sanayi Sitesinde bulunan KOSGEB'den detaylı bilgi alabileceklerine işaret etti.

Türkiye Kalkınma Bankası

Türkiye Kalkınma Bankası Genel Müdürü Abdullah Çelik, “TKB, sanayi, eğitim turizm, sağlık ve enerji sektörlerindeki firmaların finansmanına gerek kendi kaynakları, gerekse yurtiçi ve yurt dışından sağlamış olduğu iç ve dış kredilerle destek olmaya devam etmektedir. Türkiye Kalkınma Bankası’nca, proje finansmanı ve durum tespit raporu sonuçlarına dayalı olarak, TKB ve Bütçe Kaynaklı TL, ülke sınırlı veya sınırsız yabancı para cinsinden krediler kullandırılmaktadır.”dedi.
Türkiye Kalkınma Bankası kaynaklı yatırım kredilerinin, 2 yıl ödemesiz 5 yıla kadar vadeli, işletme kredilerinin ise 1 yıl ödemesiz 3 yıla kadar vadeli olarak, halihazırda TL bazında değişken faiz oranıyla kullandırıldığını söyleyen Genel Müdür Çelik, “Şirketlerin yurt içi ve yurt dışı yatırım harcamalarının finansmanında kullanabileceği Avrupa Yatırım, Avrupa Konseyi Kalkınma, İslam Kalkınma Yatırım, Dünya Bankası Yenilenebilir Enerji ile Fransız Kalkınma Ajansı yatırım ve işletme kredileri için Anonim Şirketlerin sağlaması gereken koşullar şöyledir:

Avrupa Yatırım Bankası (AYB):
Avrupa Yatırım Bankası’ndan sağlanan 25 Milyon Euro’luk kaynak; 500 kişiden az işçi çalıştıran, net aktif büyüklüğü en fazla 75 Milyon EURO olan imalat sanayi, turizm ve hizmetler(sağlık ve eğitim) sektöründe faaliyet gösteren KOBİ’lere kullandırılacaktır. Firma projelerinin yatırım süresi en fazla 5 yıl olabilecektir. Kredi, toplam yatırım tutarının % 50’sini geçemeyecek, 250.000.-EURO ile 12,5 Milyon EURO arasında değişebilecektir. Firmalara  AYB’den borçlanma maliyetine bağlı bir faiz seviyesi ve projeye uygun ve genellikle 7 yıl vade ile kullandırılmaktadır.
Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası (AKKB):
Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası’ndan sağlanan 50 Milyon Euro’luk kaynak; 500 kişiden az işçi çalıştıran, net aktif büyüklüğü en fazla 75 Milyon EURO olan sanayi ve turizm sektöründe faaliyet gösteren KOBİ’lere yatırım ihtiyacının finansmanına yönelik olarak kullandırılacaktır. Kredi tutarı toplam yatırım tutarının % 50’sini geçemeyecek 250.000.-EURO ile 10 Milyon EURO  arasında değişecektir. Firmalara  AKKB’den borçlanma maliyetine bağlı bir faiz seviyesi ve projeye uygun ve genellikle 7 yıl vade ile kullandırılmaktadır..
İslam Kalkınma Bankası (İKB):
Ülke sınırı olmaksızın sanayi ve hizmet(turizm, eğitim ve sağlık) yatırımlarında,  makine teçhizatın finansmanı amacıyla her proje bazında 35.000 İslam Dinarı - 3.5 Milyon İslam Dinarı aralığında sabit faizli ve maksimum 3 yıl ödemesiz toplam 10 yıla kadar vade ile kullandırılmaktadır.
Dünya Bankası (DB):
Dünya Bankası’ndan sağlanan 50 Milyon USD’lık kaynak rüzgar, güneş, jeotermal, dalga, gel-git, biyogaz, hidrojen enerjisine dayalı üretim tesisleri ile kurulu gücü 50 MGW ve altında olan kanal veya nehir tipi hidroelektrik üretim tesisleri ile rezervuar hacmi 100 milyon m3’ün veya rezervuar  alanı 15 kilometrekarenin altında olan hidroelektrik üretim tesislerinin mal, hizmet, inşaat giderleri ve bunlara ilişkin danışmanlık hizmetlerinin finansmanı amacıyla, 4 yıl ödemesiz 12 yıla kadar uzanan vade ve değişken faizli olarak  kullandırılmaktadır.
Fransız Kalkınma Ajansı (FKA):
Fransız Kalkınma Ajansı’ndan sağlanan 20 Milyon EURO’luk kaynak; 2 Milyon EURO’luk üst limit ile yıllık cirosu 50 Milyon EURO’yu aşmayan, çalışan sayısı ise 200 kişiden az olan özellikle hedef bölge olarak seçilen  Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile Kalkınmada Öncelikli Yörelerde bulunan KOBİ’lere yatırım ve işletme kredisi olarak kullandırılabilecektir. Firmalara  FKA’dan borçlanma maliyetine bağlı bir faiz seviyesi ve projeye uygun bir vade uygulanacaktır.”diye konuştu.
Bankanın  tanıtımının yapıldığı toplantıda, kullandırılan kredi çeşitleri, kredilendirme süreci, istenen bilgi ve belgeler, bankaca kabul edilecek teminatlar konusunda katılımcılara ayrıntılı bilgi verildi.
Konya Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Tahir Büyükhelvacıgil, Türkiye Katılım Bankası Genel Müdürü Abdullah Çelik’e toplantı sonunda el işlemeli çini tabak hediye etti.

TEŞVİK BELGESİ
Teşvik Belgesi (Yatırım Teşvik Belgesi), genel bir tanımlamayla, yatırımcılar adına düzenlenen ve Devletin sağladığı desteklerinden yararlanma olanağı veren bir belgedir.
Diğer bir ifadeyle, Hazine Müs-teşarlığı’nca sektörel, mali ve teknik yönde yapılacak değerlendirme sonucunda, teşvik politikasına ve Kalkınma Planına uygun, ülke ekonomisine faydalı olduğu anlaşılan yatırım projelerinin hayata geçirilmesinde, yatırımın karakteristik değerlerini oluşturan harcamaların, yine teşvik politikasına uygun olarak gerçekleştirilmesi halinde, teşvik mevzuatında öngörülen destekten yararlanma olanağı sağlayan ve bu amaçla yatırımcılara verilen bir belgedir.
Hazine Müsteşarlığı Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan teşvik belgesi, İzin ve Teşvik Belgesi, Hazine Müsteşarlığı Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan teşvik belgesi ise Yatırım Teşvik Belgesi olarak tanımlanmaktadır.

TEŞVİK BELGELİ YATIRIMLARA SAĞLANACAK DESTEK UNSURLARI
Yatırım Teşvik Mevzuatı çerçevesinde, teşvik belgesine bağlanan yatırımlara sağlanabilecek destek unsurları:
a)   Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Fonu istisnası,
b)   Yatırım indirimi,
c)   Katma Değer Vergisi istisnası,
d)   Vergi, resim ve harç istisnası,
e)   Kredi tahsisi.
Son olarak, yatırımların teşvik edilmesinde; tasarrufların yatırıma yönlendirilerek katma değeri yüksek, ileri ve uygun teknolojilerin kullanılmasını sağlamak, bölgeler arası dengesizlikleri gidermek, istihdam yaratmak ve uluslararası rekabet gücü oluşturmak amacı güdülmekle birlikte, Yatırım Teşvik Belgesi ile, devlet tarafından yatırımcıya parasal destek verilmesi söz konusu değildir. Yatırım Teşvik mevzuatında ön görülen “Kredi Tahsisi” desteğini ise nakdi yardım olarak değerlendirmemek gerekmektedir. Yatırımların teşvik edilmesinde temel hedef; özel sektörü; yatırım, üretim ve hizmet alanlarında, yıllık plan ve programlarda öngörülen yatırım türlerine ve yine uygun görülen bölgelere yöneltmektir. Bu hedef doğrultusunda, itici ve özendirici bir rol üstlenen devlet, yatırımlardaki maliyetleri düşürmek, finansman ihtiyacını hafifletmek ve kârlılığı artırmak için bir takım düzenlemeler yapmaktadır. Devlet, yatırımları teşvik amacıyla bir takım destekler ve kolaylıklar tanırken, teşvik edilecek yatırımın türü, sektörü ve yatırım yapılacak yöreler konusunda ise belirleyici olmaktadır.

KOSGEB’in 24 Nisan 2005 tarih ve 25795 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Destek Yönetmeliği ve Uygulama Yönergesi internette, www.kosgeb.gov.tr adresimizde yayınlanmaktadır. Bu Yönetmelik ile işletmelerden SYH - Stratejik Yol Haritası veya GİGPHYH - Geliştirme Programı Stratejik Yol Haritası (basitleştirilmiş SYH) hazırlanması uygulaması getirilmiştir.
SYH uygulaması hakkında zaman zaman KOSGEB’e intikal eden yakınmaların "yanlış değerlendirme" ve "eksik bilgilendirmelerden" kaynaklandığı görülerek bilgilendirme yapılmasının yararlı olacağı düşünülmüştür.
Şöyle ki;

1. 3624 sayılı kuruluş kanunu ile KOSGEB'in hizmet ve destek vermesi için tanımladığı "küçük ve orta ölçekli imalat sanayi işletmelerinin" sayısı TÜİK verilerine göre 280.000'e ulaşmıştır.
2. Söz konusu 280.000 işletme, ülkenin 81 vilayetine yayılmış durumda olup, bunların 60.000'i KOSGEB Veri Tabanı'na kayıtlıdır. Buna göre, hedef kitlemizin %22'si bir anlamda üyemizdir, 2010 yılı sonuna kadar 280.000 işletmenin tamamının KOSGEB Veri Tabanı'na kayıt edilmesi planlanmıştır. Desteklenecek işletmelerin bulunduğu tüm illerde Merkezimizin bulunmaması, çalışmalarımızı bu illere de sunabilmek için Veri Tabanı ve SYH uygulamasını zaruri kılmaktadır.
3. KOSGEB Veri Tabanı'na kayıt olmak isteyen her işletme internetten http://destek.kosgeb.gov.tr adresine girerek kaydını yaptırıp bundan sonraki iş ve işlemleri için şifre alabilmektedir. Bu hizmetimiz ücretsiz olup kayıt işlemi süresi sadece 30 dakika sürmektedir.
4. Oluşturulan veri tabanı ülkemiz ve işletmelerimiz açısından son derece önemlidir. Zira işletme sayısı ve güncel bilgiler içermesi açısından tek veri tabanı olarak tanımlanabilir. Ayrıca veri tabanında sorgulanan bilgiler açısından ülkemizde benzeri bir bilgi kaynağı bulunmamaktadır.
5. Bu veri tabanımız dinamik bir yapıda olup, içerik, nitelik ve kullanım kolaylığı getirme açısından sürekli gelişmekte ve büyümektedir.
6. İşletme bazındaki bilgiler hiçbir kişi ve kuruluşa verilmemektedir. Ancak, sektör, alt sektör, il, bölge, vb. bazındaki bilgiler akademik çalışmalarda büyük ilgi çekmektedir. Bu veri tabanı sayesinde istediği bilgilere güncel, hızlı ve masrafsız olarak ulaşabilen üniversitelerimizde KOBİ'lerin sorunlarına yönelik araştırma ve doktora çalışmalarında önemli artış yaşanmıştır. Ulusal ve uluslararası hakemli dergilerde KOBİ’lerimiz hakkında yayınlanan bilimsel makale sayısında da artış görülmektedir.
7. Yukarıda belirtilen bilgiler özellikle Avrupa Birliği, Dünya Bankası, ILO, JICA vb. uluslararası kuruluşlardan proje bazlı yardım alınması için hazırlanan ve hazırlanacak proje tekliflerinde referans olarak gösterilmek ve makro düzeyde bilgiler vermek suretiyle ülkemiz kuruluşlarından giden tekliflerin içeriği güçlenerek kazanma şansı artmaktadır.
8. KOSGEB Veri Tabanı'na kayıt yaptıran KOBİ, derhal bir yazılım programı tarafından
   değerlendirilerek A, B, C, D olarak sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırma tamamen işletmenin
   kendisi için yapılmakta olup kriterlerimize göre kendi durumunu görebilmeleri içindir. Diğer bir
   ifade ile bizim kriterlerimize göre "C Grubu" olan bir işletme başka kriterlere göre "A Grubu"nda
   olabilir veya 2005 yılındaki bilgilere göre "A Grubu" olarak belirlenen bir işletme 2007 yılı
   bilgilerine göre "C Grubu" olabilir.

Gerçek bilgilerini veri tabanına yansıtmadığı için yazılım tarafından "D Gurubu" olarak tasnif edilen bir işletme, gerçek bilgilerini yansıttığında "A Grubu" olabilir.
9.   D grubunda olduğu belirtilen işletmeler http://destelckosgeb.gov.tr adresinden
basitleştirilmiş SYH'sini azami 60 dakikada doldurarak Tablo-1'de belirtilen desteklerden
yararlanabilir.
Tablo 1: SYH Hazırlamadan Yararlanılabilecek Desteklerimiz

     SYH hazırlamayan işletmeler, Genel İşletme Geliştirme Programını (GİGP) başarıyla tamamlayıp diğer bir programa geçmeye hak kazandıkları takdirde SYH hazırlayarak SYH kapsamındaki desteklerden Tablo 'da belirtilen limitler dâhilinde faydalanabilir.
10. Veri Tabanımıza kayıt olan bir KOBİ, tasnif edildiği grup ne olursa olsun SYH veya basitleştirilmiş SYH hazırlamadan Tablo-2'de belirtilen "Kredi Faiz Desteği Programlarımızdan" yararlanabilir.
Tablo 2: KOBİ’lerin SYH Hazırlamadan Kullanabilecekleri Kredi Faiz Desteklerimiz

11. Veri tabanımıza kayıt olarak Tablo–1 ve Tablo-2'deki desteklerden yararlanma imkânı bulunan işletme sayısı ise 24.000'dır. SYH hazırlayarak kapsamlı destek alma hakkı kazanan işletme sayısı yazımız tarihi itibariyle 9.000'dir. İşletmelerin SYH hazırlayarak yararlanabilecekleri destekler Tablo 3'de verilmiştir.
Tablo 3: KOBPlerin SYH Hazırlayarak 3 Yılda Yararlanabilecekleri Desteklerimiz

12. İşletmelerin kapsamlı destek almak için SYH hazırlamak istememeleri, daha az sayıda destekten yararlanmak istemeleri durumunda ise GİGPSYH (basitleştirilmiş SYH) doldurma imkanı bulunmaktadır ki, bu husus 9. maddede açıklanmıştır.
13.SYH, tüm AB ülkelerinde kullanılan İş Planı - Business Plan yaklaşımıdır. Amacı işletmenin en üst düzey yetkilisinin belirli bir formata uygun olarak gelecek üç yılım kendisi için planlamasıdır. Bu doküman KOSGEB'ten maddi destek almak için mecburen doldurulan bir form olarak algılandığı ve yorumlandığında hem işletme hem de KOSGEB açısından hedefinden kopmakta ve doldurulması gereken tablolar haline dönüşerek "gereksiz bürokratik işlem" olarak görülmektedir.
      14.SYH hazırlanması için KOSGEB Merkez Müdürlüklerinde ücretsiz olarak sürekli eğitim ve bilgilendirme yapılmaktadır. SYH, Emlak Vergisi Beyannamesi gibi bir sefere mahsus doldurulan bir evrak olmayıp 3 yıl boyunca işletme ile KOSGEB merkezinin elektronik ortamda sürekli olarak haberleşmesini gerektirdiğinden vekâlet, danışman vb. işletme dışından kişilerle yapılabilecek ve görüştürülebilecek bir süreç değildir.

1. Vekil, danışman vb. ad altında bazı şahısların ve firmaların işletmelerden, KOSGEB'teki işlerini takip etmek, evraklarını hazırlamak için önemli miktarda para alarak dolandırdıkları İdaremize zaman zaman ulaşan bilgilerden anlaşılmakta olup, işletmelerin bu konuda Odanız/Borsanız/ tarafından uyanlması yararlı görülmektedir.
2. Kurumunuz personelinin;

1. KOSGEB destekleri,
2. KOSGEB Veri Tabanı'na işletmelerin kayıt edilmesi,
3. SYH

vb. konularda işletmelerin sağlıklı olarak bilgilendirebilmesi için bir gün süreli eğitim verilmesi istenildiğinde Başkanlığımız tarafından bu eğitim verilebilir.

      17.KOSGEB kuruluş kanununa göre, 1990–2005 döneminde bir işletmenin KOBİ olduğuna karar vermek için sadece "çalışan sayısını" ve "imalatçı" olduğunu belgelendirmesi istenmekteydi. Ancak AB mevzuatına uyum gereği Bakanlığımızca hazırlanarak 18 Kasım 2005 tarih ve 25957 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan KOBİ Tanımı Yönetmeliği gereği, bilânço, gelir tablosu vb. belgelerin verilmesi gerekmektedir. Yönetmelik ayrıca işletmenin KOBİ özelliği kazanma veya kaybetme durumunun her yıl izlenmesini gerektirmektedir. Zira çalışan sayısı 140 olan bir işletme bilânçosunun Yönetmelikteki üst limit olan 25 Milyon YTL'yi aşması durumunda KOBİ sayılmamaktadır. Ayrıca 2006 yılında KOBİ olarak tanımlanan işletme, 2007 yılındaki bilanço, gelir tablosu ve çalışan sayısına göre bu niteliğini kaybedebilmektedir.